سخن اول سال 3، شماره 11، پاییز 1395

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۶/۷/۱۲ | 
اعتیاد، موادمخدر و روان‌گردان‌ها امروزه به عنوان بزرگ‌ترین شوک اجتماعی-فرهنگی هزاره سوم تلقی گردیده است، به گونه‌ای که مانع رشد و توسعه‌ی فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جوامع خواهد شد. این پدیده شوم به عنوان فرهنگ صادراتی غرب، بهترین راه برای نفوذ استعمار و تباهی و نبودی نسل نوجوان و جوان تلقی شده که از یک سو به‌دنیال کسب منافع اقتصادی و از سوی دیگر با ترویج باورهای غلط، سعی در گسترش انواع مواد برای جذب مشتریان جدید است.
نیم‌نگاهی به روند اقدامات صورت پذیرفته برای مهار و کنترل اعتیاد و موادمخدر در سطح جامعه جهانی‌، حکایت از این واقعیت دارد که طی 108 سال اخیر، شاهد چهار رکن در امر مبارزه شامل رویکرد مقابله با عرضه مواد، پیشگیری اولیه از اعتیاد، درمان و حمایت‌های اجتماعی،  زیان‌کاهی و کاهش آسیب بوده‌ایم؛ به گونه‌ای که طی 44 سال از سال 1909(کنفرانس شانگ‌های چین) تا سال 1953 میلادی(عهدنامه نیویورک) با تصویب 10 پروتکل و عهدنامه، زمینه برای تحولات و همکاری‌های بین‌المللی در عرصه سخت‌افزاری یعنی مبارزه علیه تولید، مصرف غیرقانونی و قاچاق مواد فراهم گردیده و متعاقب آن از سال 1961 تاسال 2015 میلادی با تصویب سه کنوانسیون اصلی، یک پروتکل الحاقی، چندین بیانیه سیاسی و ابلاغ استانداردهای بین‌المللی در عرصه پیشگیری اولیه از اعتیاد و نیز موضوع کاهش تقاضای مواد، جایگاه ویژه‌ای را در امر مبارزه پیدا کرد به گونه‌ای که با تقویت عوامل محافظ (در حیطه فرد، حیطه خانواد، حیطه گروه همسال و حیطه جامعه)، نظیر توسعه اطلاع‌رسانی و آگاه‌سازی، آموزش مهارت‌های زندگی و تاب‌آوری، آموزش سبک فرزند پروری، ترویج فعالیت‌های برانگیزاننده و جایگزین ورزشی و هنری برای دیده شدن –غنی سازی  اوقات فراغت- شادابی و تحرک، ارایه خدمات مشاوره‌ و مددکاری، تعهد به درمان معتادان- بازتوانی و پیوند اجتماعی آنان، ارایه خدمات مستمر و رایگان از طریق ایجاد مراکز سرپناه و شبانه- مراکز گذری و گروه‌های سیار، به معتادانی که به انتهای خط اعتیاد رسیده‌اند، و نیز بهره‌گیری وسیع از مشارکت آحاد جوامع در اجتماعات محلی در عرصه‌های پیشگیری و درمان اعتیاد، زمینه ایمن‌سازی روانی، تصحیح انتظارهای هنجاری و آموزش مهارت‌های مقابله‌ای به افراد، وسعت گرفت.  اگرچه انتظار می‌رفت با ورود برنامه‌های کاهش تقاضا در جامعه جهانی شاهد عدم رشد مصرف و وابستگی به مواد باشیم، لیکن آمارهای منتشر شده از سوی مجامع بین‌المللی، بیانگر افزایش گرایش افراد به مصرف مواد در دهه اخیر بوده به گونه‌ای که در حال حاضر 247 میلیون نفر از افرد در سنین 15 تا 64 سال مصرف کننده‌ی حداقل یک‌بار از انواع مواد در سطح جامعه جهانی بوده‌اند. علت رشد گرایش به مصرف مواد را می‌توان اولاً در حرکت تهاجمی سیستم هوشمند اعتیاد به موادمخدر و روان‌گردان‌ها تلقی نمود و ثانیا عدم سرمایه گذاری مناسب و مستمر و علمی عموم کشورها در عرصه پیشگیری از اعتیاد  در زمینه‌های پیشگیری فرهنگی، پیشگیری اجتماعی، پیشگیری اقتصادی و پیشگیری بهداشتی را، جستجو نمود.
آنچه در این عرصه نباید مورد غفلت واقع شود، سیر حرکت جوامع در مسیر غیراستاندارد فرهنگی و اسباب‌کشی به موقعیت‌های جدید و نامعلوم بوده که فقدان وجود قطب‌نما در نزد خانواده‌ها و آحاد نوجوانان و جوانان ناشی از عدم آمادگی برای ورود به عصر فرا مدرنیته، احتمال تقویت آسیب‌پذیری افراد را در عرصه‌های اعتیاد، خشونت، فحشا، مشروبات الکلی و.... در آینده بیشتر فراهم خواهد نمود.
در عصر جهانی شدن و شکستگی مرزهای جغرافیایی، فرهنگی، اجتماعی و ...، کشورمان از بروز آسیب‌‌های برشمرده نیز مصون نخواهد ماند. براین اساس ضرورت دارد با تقویت نگاه علمی، نسبت به کنترل کلیه‌ی متغیرهای محیطی زمینه‌ساز اعتیاد، مبادرت ورزیده شود.
بدون شک نقش مداخله‌گرانه و هوشمندانه مراکز علمی-دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه در این عرصه بسیار مهم و بی بدیل بوده که می‌بایست با تقویت مرزهای دانش مدیریت آسیب‌های اجتماعی به‌خصوص اعتیاد،  زمینه را برای مصون ماندن نوجوانان و جوانان کشور فراهم نمایند. ستاد مبارزه با موادمخدر آمادگی خود را برای هر گونه حمایت  معنوی و مادی از پژوهشگران و اندیشمندان در حوزه‌های کاهش عرضه و کاهش تقاضای مواد اعلام نموده و امید می‌رود شاهد نهضت علمی  فراگیر در این عرصه باشیم. ان‌شاءالله
 

 
حمید صرّامی
مشاور دبیر کل و مدیر کل دفتر تحقیقات و آموزش
ستاد مبارزه با مواد مخدر ریاست جمهوری

 


CAPTCHA code
دفعات مشاهده: 516 بار   |   دفعات چاپ: 86 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فصلنامه سلامت اجتماعی و اعتیاد می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2018 All Rights Reserved | Social Health and Addiction

Designed & Developed by : Yektaweb